Museumtijdschrift | Silvia B. – Of Beauty and Doubt

Museumtijdschrift | Jet van der Sluis | 7 december 2016

Huiveringwekkend mooi zijn de geconstrueerde mensdieren en diermensen van beeldhouwer Silvia B.. Maar achter de schoonheid schuilt bijna Huiveringwekkend mooi zijn de geconstrueerde mensdieren en diermensen van beeldhouwer Silvia B.. Maar achter de schoonheid schuilt bijna altijd een verwijzing naar decadentie en verval.

Silvia B. (1963) kun je met recht een buitenbeentje noemen binnen de beeldhouwkunst. Na een afgebroken studie aan de kunstacademie ontwikkelde ze een fascinatie voor gebruiksvoorwerpen gemaakt van dieren of dierlijke resten. Dat begon met een mottig gordeldier, in 1996 gekocht op een rommelmarkt in Rotterdam, waarvan een naaimandje was gemaakt. Het dier was zo geconserveerd dat het zijn pootjes voor de ogen geslagen leek te hebben, terwijl de staart als hengsel werd gebruikt.

Sindsdien verzamelt ze de meest uiteenlopende dierlijke curiosa, zoals flesopeners gemaakt van hertenpoten, hoornen bekers, hoedjes gemaakt van veren en tassen van reptielenleer. Met deze steeds verder uitdijende verzameling, op haar overzichtstentoonstelling naar materiaal gesorteerd en onder de titel La vie est si gênante prachtig uitgestald, was de geest uit de fles: bijna al haar werk levert op enigerlei wijze commentaar op de bestiale manier waarop mensen met dieren omgaan, en met elkaar.

Competitieve snobjes
In tekeningen en hybride beelden, met veel oog voor detail geconstrueerd, stelt Silvia B. grote thema’s aan de orde, zoals androgynie, kinderlijke onschuld en het verlies daarvan, en de pronkzucht van mens en dier. Zo zijn de gemaskerde jongens uit de serie witte beelden net als dominante mannetjesdieren prachtig uitgedost. Wit is de kleur van onschuld, maar wat verbergen ze achter hun maskers? Staand op een sokkel in de vorm van een erepodium zijn ze in elk geval nu al competitieve snobjes.

De zwarte circusfiguren met hun ‘huid’ van lamsbont roepen associaties op met duistere zaken als onvrijwillige onderwerping en het voyeurisme van een freakshow, waar we genotzuchtig griezelen om wie anders en afwijkend is. En in de installatie Na de jacht combineert ze een groot jachttableau van Jan Weenix uit het begin van de achttiende eeuw met een vervreemdend gezelschap van surreële minimensen in spierwitte kledij.

Door de combinatie van de saters Vino en Valentino en de Piëta M & J met het schilderkunstige pronkstuk van Weenix, waarop een grote, dode zwaan voor een graftombe is afgebeeld, ontstaat een onheilspellende sfeer waarin de dood onafwendbaar aanwezig is.

Maakbare mens
Hoogtepunten in Enschede zijn verder de met chirurgische hechtingen samengestelde (of opgelapte?) Leroy, met zijn donkere patchwork huid, en de balletmeisjes Lina en Luna. De ‘verheven’ balletkunst wordt in deze twee beelden gekoppeld aan een diersoort waar menigeen van gruwelt: de rat. Zo niet Silvia B., die juist gefascineerd is door de intelligentie van deze dieren en door de vrijwel onzichtbare aanwezigheid van hun miljoenenpopulaties.

Nogal eens snijdt de kunstenaar het thema aan van het misplaatste superioriteitsgevoel van de mens ten opzichte van het dier. Daarnaast vestigt ze de aandacht op menselijke imperfectie, waarbij vooral de huidige schoonheidseisen en de maakbare mens het moeten ontgelden. ‘Of Beauty and Doubt’ heet deze solo, waarin Silvia B. aan de hand van haar verleidelijk mooie beelden somber commentaar levert op onze beschaving en vragen opwerpt die er zonder twijfel toe doen.

 

‘Silvia B.: Of Beauty and Doubt’, t/m 7 mei in Rijksmuseum Twenthe, Lasondersingel 129-131, Enschede.
Open di-zo 11-17 uur.
MK: toegang gratis, tijdelijke toeslag 2,50 euro.
www.rijksmuseumtwenthe.nl. Ook te zien, t/m 22 januari: ‘Eindelijk! De Lairesse’.

 

Related Artist(s)

Images